Sanal dünyanın varoluşsal gerçeklikleri: Metaverse

Bir sabah uyandığımızda tıpkı Alice’in mükemmeller diyarına yanlışsız yol alışı üzere gerçek dünyadan öbür gerçekliklere kapı aralayan bir kavramla tanıştık hepimiz: “Metaverse” (sanal evren). Pekala neydi bu sanal cihan kavramı? Sanal cihan tıpkı Albert Einstein’in öncülük ettiği “paralel evren teorisi” üzere bu dünyayı gerçeklik boyutundan öteki bir düzleme taşıyan bir sistemdi. Bu yenilikçi “metaverse” dünyası dijital platformlarda yaratılan yeni bir varoluşun ayak sesleriydi. Metaverse, sanal kozmosta insanlara bu dünya gerçekliğinin dışında, değişik kapılar araladı. Bilim kurgu romanlarını aratmayan bu yeni dijital dünya kısa müddette post-modernizmin tesiriyle süratle tüketilen tanınan bir kavrama dönüştü. Milyon dolarlık yerler satın alanlar mı dersiniz, yoksa NFT’ye dönüştürülen ve koleksiyonerlerin almak için yarıştığı şimdiki sanat yapıtları mi?

Teknoloji tutkunları kendi gerçek dünyasını bir tarafa bırakırken bu sanal düzlemde kendine gelecekten bir yer edinme uğraşına girdi. Birinci ortaya çıktığı periyotta oyun dünyasında çokça bilinen Metaverse artık herkesin ismini duyduğu ve meraklısı olduğu bir kavram haline gelmişti. Bu dijital dünyanın vaatleri ortasında kişinin kendi isteğine nazaran yarattığı avatarla tıpkı gerçek bir insan üzere ömrünü sürdürebilmesi de yer alıyordu. The Sims oyununu oynayanlar güzel hatırlar, Metaverse sisteminde hayat sürdürmek de tıpkı bu oyundaki yaşama benziyor, bu dünya yepisyeni gerçeklikler ve bu yeni dijital cihan içinde varolmayı başaranlara pek çok mevzuda sınırsız özgürlük vaat ediyordu.

NFT kavramı da Metaverse dünyası ile bireylerin hayatına giren kavramlardan biridir. O denli ki artık neredeyse akla gelebilecek her şeyin NFT’si yapılıp, çarçabuk dijital platformlarda satılıyor. Dijital ortamda varlık gösterebilen Non-Fungible Token yani NFT’ler, eşsiz bir bedelin karşılığı olarak piyasaya sunuluyor. Buradaki eşsiz kavramı, değer biçilemeyen manasında değil, eşi gibisi ve taklidi olmadığı manasına geliyor. Ethereum blok zinciri geliştiricilerinin hazırladığı ERC-721 token standartlarında üretilen NFT’ler dijital platformlarda alıcıları ile buluşuyor. Bilhassa sanat topluluğunun en bedelli varlıklarını NFT olarak dudak uçuklatan sayılara sattığı söylem edilebilir.

2021 yılının başında dijital sanatkarlardan Beeple’in Everydays: The First 5000 Days isimli sanat yapıtının NFT’sinin Christies müzayede konutu tarafından 69 milyon dolara satılması NFT dünyasında adeta bir dönüm noktası oldu. Bu satışın çabucak sonrasında kripto, NFT avatarları, metaverse cihanında gayrimenkul satın alma ve GameFi gibi hususlar giderek popülerleşmeye başladı. Ana akım medya, gazetelerde yahut en çok ziyaret edilen toplumsal medya platformlarında daima NFT’ler hakkında yazıldı, çizildi. Hatta Collins English Dictionary, NFT kısaltmasını yılın sözü olarak bile seçti. Herkesin merak konusu haline gelen NFT, birebir vakitte yatırımcıların giderek daha fazla bütçe ayırdığı kârlı bir yatırım aracına da dönüşmüştü.

Avatar çizimleri sunan CryptoPunks’un 2021 yılı Haziran ayında Sotheby’s’in müzayede evi tarafından 11.8 milyon dolara satılan, “Covid Alien” olarak da bilinen CryptoPunk #7523 NFT’si, satıldığı devir sanat kesiminde de epeyce ses getirmişti. Akabinde Dijital sanatçı Beeple’nin Crossroads NFT’si, 6.66 milyon dolar ile yeni bir rekora imza atmıştı. Sanal bir arazi parselinden Jack Dorsey’in tweetine kadar akla gelebilecek her şey NFT olarak satılırken, birtakım yatırımcılara nazaran NFT’ler uygun bir yatırım aracı olarak değerlendirilirken birtakım yatırımcılar için ise tanınan kültürün var ettiği süreksiz bir kavram olarak görülüyor.

Türkiye’de ise birinci olarak Tarık Tolunay’ın “Fractal Pandemi” NFT’sinin 2021 yılında 36 bin dolara satılması bir dönüm noktası oldu. Akabinde yeni medya sanatkarı Refik Anadol’un, 21 milyon TL’ye satılan “Casa Batllo: Yaşayan Mimari” isimli yapıtının 1 milyon 380 bin dolardan alıcı bulması piyasada yankı uyandırdı. Cem Yılmaz, Selçuk Fazilet üzere tanınmış isimlerin NFT’leri de yüksek sayılara satılan eserler ortasında yerini aldı. NFT trendi yalnızca sanat piyasasıyla hudutlu kalmayarak tanınmış dünya markalarının da radarına girdi. Prada, 100 Ethereum tabanlı NFT’yi piyasaya süreceğini yakın vakitte açıkladı. Ünlü İtalyan markası bu koleksiyonda sanatçı Damien Hirst’ün oğlu Cassius Hirst ile işbirliği yapacak. Adidas ise şimdiye kadar oyun, AR, NFT alanındaki teknolojik gelişmeleri en çok takip eden markalardan biri oldu. Adidas’ın Into the Metaverse NFT koleksiyonu kapsamında gerçekleşen satışlarda 30 bin NFT, neredeyse piyasaya sunulduğu gün satıldı.

Kripto Para Piyasası’ndaki Gerileme NFT Satışlarını Nasıl Etkiliyor?

2022 yılının başında 22 milyar dolarlık süreç hacminde seyreden NFT Satışları, yılın birinci çeyreğinde 50 milyar dolar düzeyine kadar yükselmişti. Ayı piyasasının kripto dünyasındaki tesirleri devam ederken, Bitcoin’le birlikte NFT satışları da bu durumdan önemli bir biçimde etkileniyor. 7 Temmuz 2022 Perşembe günü CoinMarketCap bilgileri, eşsiz token (non-fungible token, NFT) ekosisteminin toplam piyasa kıymetini 1.769.897.328 dolar formunda gösteriyor. CryptoSlam bilgilerine nazaran NFT protokollerinde ay boyunca yapılan toplam satış fiyatı 7.719.829 dolar düzeyinde.

NFT’ler kripto piyasasındaki değişimlere hayli süratli tepki gösteriyor. Ayı piyasası ve birebir vakitte 9 Mayıs’ta yaşanan Terra kaynaklı çöküşün de tesiriyle de fiyatlar daima olarak düşme eğiliminde olduğu için, NFT piyasası da bu durumdan direkt olarak etkileniyor. Bu olumsuz tesirlere karşın kimi NFT koleksiyonlarında ise süreç hacmi artmaya devam ediyor. Bored Ape Yacht Club, Mutant Ape Yacht Club, Otherdeed, CryptoPunks, CloneX ve Sorare üzere pek çok tanınan NFT koleksiyonundaki süreç hacmi, bu süreçte iki kattan fazla arttı. En büyük artış, 262,79’luk oranla Bored Ape Yacht Club’da görüldü. Bu koleksiyonu takip eden koleksiyon ise 173,49 ile Mutant Ape Yacht Club oldu. 7 Temmuz 2022 Perşembe prestijiyle son 24 saatte en çok kıymetlenen NFT ise yüzde 151,3 ile VIDT Datalink (VIDT) oldu. Protokolün toplam piyasa bedeli 22.365.484 dolara ulaşırken, 1 VIDT Datalink (VIDT) 0,464178 dolardan süreç görmeye başladı.

Bybit NFT Market İle Keşfet

NFT, dünyanın en değerli küresel kripto borsalarından biri olan Bybit’in en fazla değer verdiği bahislerin başında geliyor. Metaverse’te dijital içerik üreticilerin NFT’lerini keşfetmek, bu bahislerle ilgili detaylı bilgi edinmek ve kendi yatırımını yapmak isteyen koleksiyonerler Bybit’in NFT platformunu ziyaret edebilir. Bybit NFT platformu dijital sanat koleksiyonları, GameFi ve dijital dünyanın sunabileceklerinin en uygununu vaat etmek üzere tasarlandı. ETH, BIT, XTZ yahut USDT bakiyesi olan Bybit Spot Hesabı ile Bybit NFT Market üzerinde süreç yapılabilir. Bybit’teki her bir NFT, sırf bir tokenle fiyatlandırıldığı için tek bir NFT alım-satımı yapılırken fiyat ünitesi olarak BIT (BitDAO) kullanılıyorsa USDT yahut ETH üzere öteki tokenler kullanılamaz.

Platform üzerinden NFT satışı için ise profil sayfasından, satılmak istenen NFT için “Hemen Listele” seçeneğine tıklanır, akabinde NFT Listeleme sayfasına gidilir. NFT’yi listelemek için şu adımlar takip edilir: 1. Fiyatlandırma yapmak için token seçilir (USDT, BIT, XTZ veya ETH). 2. Miktarı girilir. 3. Listeleme bitiş zamanı seçilir 4. “Gönder” seçeneğine tıklanır. Bybit NFT Pazarı’ndan satın alınan NFT’ler çarçabuk listelenir.

Pek çok bahiste olduğu üzere bu mevzuda da kesime öncülük eden Bybit, herkesin NFT kavramını kendi kendine keşfederek öğrenebilmesi için de kılavuz niteliğinde olan Bybit Learn sayfasını açık kaynak olarak yayınlayarak, kripto topluluğunda bilgi üretimine takviye oluyor. Bybit NFT Platformu yalnız bu imkanlarla da sonlu değil, platformda tıpkı vakitte dünya genelindeki NFT meraklıları ile çarçabuk tanışıp, topluluk üzerinden bağlantıya geçip kendi ortalarında yatırım yapma ve teşebbüste bulunma imkanına erişiyorlar.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Yorum yapın